Μίσθωση έναντι Αγοράς Μια προσέγγιση στο αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον στην Ελλάδα

Η επιλογή μεταξύ μίσθωσης και αγοράς ακινήτου και αυτοκινήτου αποτελεί μια σημαντική οικονομική απόφαση για κάθε άτομο ή νοικοκυριό. 

 Στην Ελλάδα, το αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο πολυπλοκότητας σε αυτή την απόφαση. Η άποψη ότι η μίσθωση, σε συνδυασμό με την επένδυση των κεφαλαίων σε πιο ασφαλείς επιλογές, είναι η ενδεδειγμένη προσέγγιση, έχει βάση και αξίζει να αναλυθεί διεξοδικά.

1. Το Οικονομικό Περιβάλλον στην Ελλάδα

Πριν εξετάσουμε τις επιλογές μίσθωσης ή αγοράς, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε το ευρύτερο οικονομικό πλαίσιο στην Ελλάδα. Παρά την φαινόμενη ανάκαμψη των τελευταίων ετών, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από ορισμένα στοιχεία αβεβαιότητας:

Ευαισθησία σε Εξωτερικούς Κραδασμούς: Η ελληνική οικονομία παραμένει ευάλωτη σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι διεθνείς τιμές ενέργειας και οι διακυμάνσεις στις παγκόσμιες αγορές.

Υψηλό Δημόσιο Χρέος: Παρά τη μείωση, το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό, δημιουργώντας πιέσεις για δημοσιονομική προσαρμογή περιορίζοντας την ευελιξία της κυβέρνηση στο να λαμβάνει αποφάσεις .

Πληθωριστικές Πιέσεις: Ο πληθωρισμός, αν και λένε ότι έχει υποχωρήσει από τα υψηλά επίπεδα, εξακολουθεί να επηρεάζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και το κόστος διαβίωσης αυξάνεται συνεχώς.

Περιορισμένη Πρόσβαση σε Πίστωση: Η πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση, ιδίως για στεγαστικά δάνεια, παραμένει πιο δύσκολη σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με αυστηρότερα κριτήρια και υψηλότερα επιτόκια.

Ωστόσο, υπάρχουν και θετικά στοιχεία, κατά την άποψη των κυβερνώντων και των τραπεζιτών, όπως η σταθερή ανάπτυξη του ΑΕΠ, η μείωση της ανεργίας και η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, τα οποία δημιουργούν ένα πιο αισιόδοξο κλίμα. Κάτι τέτοιο όμως δεν ανταποκρίνεται στο μέσο πορτοφόλι.

2. Ακίνητο: Μίσθωση έναντι Αγοράς

Η απόφαση για ακίνητο είναι ίσως η πιο κρίσιμη, δεδομένου του μεγάλου κεφαλαίου που απαιτείται.

Πλεονεκτήματα Μίσθωσης:

Ευελιξία: Η μίσθωση προσφέρει σημαντική ευελιξία. Σε ένα αβέβαιο περιβάλλον, η δυνατότητα αλλαγής τόπου διαμονής (π.χ. για εργασία, σπουδές) χωρίς τις δεσμεύσεις και τα κόστη πώλησης ενός ακινήτου είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημα.

Μηδενικό Κόστος Συντήρησης και Φόρων: Ο ενοικιαστής δεν επιβαρύνεται με τα έξοδα συντήρησης, επισκευών, κοινοχρήστων (πέραν των όσων του αναλογούν), φόρων ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) και ασφαλίστρων, τα οποία μπορεί να είναι σημαντικά.

Αποφυγή Κινδύνου Πτώσης Αξίας: Σε μια ασταθή αγορά, η αξία ενός ακινήτου μπορεί να μειωθεί. Ο ενοικιαστής δεν εκτίθεται σε αυτόν τον κίνδυνο.

Διαθέσιμα Κεφάλαια για Επένδυση: Το κεφάλαιο που θα δαπανιόταν για την προκαταβολή και τα έξοδα αγοράς παραμένει διαθέσιμο για άλλες επενδύσεις, οι οποίες ενδέχεται να προσφέρουν καλύτερες αποδόσεις ή μεγαλύτερη ασφάλεια.

Μειονεκτήματα Μίσθωσης:

Μηδενική Απόκτηση Περιουσίας: Τα χρήματα που καταβάλλονται ως ενοίκιο δεν επιστρέφουν και δεν δημιουργούν περιουσιακό στοιχείο. Περιουσιακό όμως στοιχείο μπορούν να δημιουργήσουν τα κεφάλαια που δεν θα δαπανηθούν για αγορά, εφόσον φυσικά επενδυθούν με σύνεση καλύπτοντας και το κόστος της μίσθωσης

Αύξηση Ενοικίων: Όπως γνωρίζουμε , τα ενοίκια στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά, και η αύξηση αυτή μπορεί να συνεχιστεί, δημιουργώντας αβεβαιότητα για το μηνιαίο κόστος στέγασης. Είναι ένα γεγονός που εξαρτάται και από άλλους παράγοντες και ο βασικός όλων είναι η μειωμένη προσφορά για χρόνιες μισθώσεις λόγω των κλειστών ακινήτων και της αύξησης των βραχυχρόνιων μισθώσεων

Έλλειψη Σταθερότητας: Η ανανέωση συμβολαίων ή η εύρεση νέας κατοικίας μπορεί να είναι αγχωτική και χρονοβόρα διαδικασία.

Πλεονεκτήματα Αγοράς:

Απόκτηση Περιουσίας: Η αγορά ακινήτου αποτελεί μια επένδυση που, μακροπρόθεσμα, μπορεί να αυξήσει την πραγματική της αξία της και να προσφέρει κεφαλαιακά κέρδη.

Σταθερότητα Κόστους: Αν το ακίνητο αγοραστεί με σταθερό επιτόκιο δανείου (πράγμα σπάνιο ), το μηνιαίο κόστος στέγασης είναι προβλέψιμο, σε αντίθεση με τα ενοίκια που μπορεί να αυξηθούν.

Προσωπική Ελευθερία: Ο ιδιοκτήτης έχει την ελευθερία να διαμορφώσει το χώρο του όπως επιθυμεί, χωρίς περιορισμούς από ιδιοκτήτη.

Μειονεκτήματα Αγοράς:

Μεγάλο Αρχικό Κεφάλαιο: Απαιτείται σημαντικό αρχικό κεφάλαιο για προκαταβολή, φόρους, έξοδα συμβολαιογράφου κ.λπ.

Κόστος Συντήρησης και Φόροι: Ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται με όλα τα έξοδα συντήρησης, επισκευών, κοινοχρήστων, φόρων και ασφαλίστρων.

Κίνδυνος Πτώσης Αξίας: Σε ένα αβέβαιο περιβάλλον, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος η αξία του ακινήτου να μειωθεί, ιδίως αν χρειαστεί να πωληθεί βεβιασμένα, όπως παράδειγμα αν ο ιδιοκτήτης χρειαστεί άμεσα ρευστότητα για να καλύψει μια έκτακτη ανάγκη του.

Έλλειψη Ευελιξίας: Η πώληση ενός ακινήτου είναι μια χρονοβόρα και δαπανηρή διαδικασία, περιορίζοντας την ευελιξία.

3. Αυτοκίνητο: Μίσθωση έναντι Αγοράς

Η αγορά αυτοκινήτου, αν και μικρότερης κλίμακας από την αγορά ακινήτου, έχει επίσης τα δικά της διλήμματα.

Πλεονεκτήματα Μίσθωσης (Leasing/Ενοικίαση Μακράς Διάρκειας):

Προβλέψιμο Μηνιαίο Κόστος: Τα μηνιαία μισθώματα συνήθως περιλαμβάνουν συντήρηση, ασφάλιση, τέλη κυκλοφορίας, προσφέροντας πλήρη προβλεψιμότητα κόστους.

Πρόσβαση σε Νέα Μοντέλα: Δυνατότητα συχνής αλλαγής αυτοκινήτου και οδήγησης πάντα νέων μοντέλων με την τελευταία τεχνολογία και ασφάλεια.

Αποφυγή Απαξίωσης: Το αυτοκίνητο χάνει σημαντική αξία με το πέρασμα του χρόνου. Με τη μίσθωση, ο χρήστης δεν επιβαρύνεται με την απαξίωση.

Μηδενικό Αρχικό Κεφάλαιο: Δεν απαιτείται σημαντική προκαταβολή ή δάνειο για την αγορά.

Μειονεκτήματα Μίσθωσης:

Μηδενική Απόκτηση Περιουσίας: Όπως και με το ακίνητο, τα χρήματα που καταβάλλονται δεν δημιουργούν περιουσιακό στοιχείο, απλά καλύπτουν τις καθημερινές ανάγκες χρήσης ενός αυτοκινήτου.

Περιορισμοί Χιλιομέτρων: Κάποια συμβόλαια μίσθωσης συχνά περιλαμβάνουν όρια χιλιομέτρων, με επιπλέον χρεώσεις για υπέρβαση.

Κόστος Διακοπής Συμβολαίου: Η πρόωρη διακοπή του συμβολαίου μπορεί να είναι δαπανηρή.

Πλεονεκτήματα Αγοράς:

Πλήρης Ιδιοκτησία: Το αυτοκίνητο ανήκει στον αγοραστή, ο οποίος έχει πλήρη ελευθερία χρήσης και μετατροπών.

Δυνατότητα Μεταπώλησης: Το αυτοκίνητο μπορεί να πωληθεί ανά πάσα στιγμή, ανακτώντας μέρος της αρχικής αξίας.

Μειονεκτήματα Αγοράς:

Υψηλό Αρχικό Κόστος: Απαιτείται σημαντικό κεφάλαιο ή δάνειο.

Κόστος Συντήρησης και Λειτουργίας: Ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται με όλα τα έξοδα (συντήρηση, ασφάλιση, τέλη, επισκευές) αλλά και άλλων κινδύνων (καταστροφή, κλοπή)

Απαξίωση: Το αυτοκίνητο χάνει αξία με την πάροδο του χρόνου, ιδίως τα πρώτα χρόνια.

Κίνδυνος Βλαβών: Ο ιδιοκτήτης φέρει τον κίνδυνο απρόβλεπτων βλαβών και επισκευών.

4. Επένδυση Κεφαλαίων σε Πιο Ασφαλείς Επιλογές

Το κεντρικό σημείο του επιχειρήματός σας είναι η επένδυση των κεφαλαίων που εξοικονομούνται από τη μη αγορά, σε πιο ασφαλείς επιλογές. Στο ελληνικό και διεθνές περιβάλλον, υπάρχουν διάφορες επιλογές για «ασφαλείς» επενδύσεις:

Προθεσμιακές Καταθέσεις: Παραδοσιακά θεωρούνται ασφαλείς, αν και οι αποδόσεις είναι συχνά χαμηλές και δεν καλύπτουν πάντα τον πληθωρισμό. Ωστόσο, προσφέρουν ρευστότητα και προστασία κεφαλαίου.

Ομόλογα Δημοσίου: Τα κρατικά ομόλογα, ιδίως αυτά χωρών με σταθερή οικονομία, θεωρούνται σχετικά ασφαλή. Η απόδοση εξαρτάται από το επιτόκιο και την πιστοληπτική ικανότητα του κράτους. Στην Ελλάδα, μετά την ανάκτηση της όποιας επενδυτικής βαθμίδας, τα ελληνικά ομόλογα έχουν γίνει λίγο πιο ελκυστικά.

Αμοιβαία Κεφάλαια Χαμηλού Κινδύνου: Υπάρχουν αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν σε ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο ομολόγων ή άλλων τίτλων χαμηλού κινδύνου, προσφέροντας μια ισορροπημένη προσέγγιση.

Επενδύσεις σε Χρυσό ή Πολύτιμα Μέταλλα: Σε περιόδους αβεβαιότητας, ο χρυσός θεωρείται συχνά «ασφαλές καταφύγιο», καθώς η αξία του τείνει να διατηρείται ή να αυξάνεται.

Επενδύσεις χαμηλού ρίσκου σε trading ή κρύπτο: Αυτές οι επενδύσεις κρύβουν σημαντικούς κινδύνου ιδιαίτερα ως προς τα κεφάλαια που επενδυθούν το ποσοστό επ αυτών που μπαίνει στην «ρουλέτα» και την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης των αγορών Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να δεχθεί ο επενδυτής είναι το «πάσο», δηλαδή το όριο της προκαθορισθείσας με την επένδυση ζημίας Αντίστοιχα προκαθορίζει και το όριο κέρδους

Η επιλογή της «ασφαλέστερης» επένδυσης εξαρτάται από το προφίλ κινδύνου του επενδυτή, τον επενδυτικό ορίζοντα και τους στόχους του. Το σημαντικό είναι η διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου και η συμβουλή από εξειδικευμένους χρηματοοικονομικούς συμβούλους.

5. Συμπέρασμα: Συμφωνία ή Διαφωνία;

Η άποψή σας ότι η μίσθωση ακινήτου και αυτοκινήτου, σε συνδυασμό με την επένδυση των κεφαλαίων σε πιο ασφαλείς επιλογές, είναι η ενδεδειγμένη προσέγγιση στο αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον της Ελλάδας, έχει ισχυρά επιχειρήματα και σε μεγάλο βαθμό συμφωνώ με αυτήν την προσέγγιση, ιδίως για το τρέχον διάστημα.

Συμφωνία ή Διαφωνία ;

Μείωση Έκθεσης σε Κίνδυνο: Η μίσθωση μειώνει την έκθεση σε κινδύνους που συνδέονται με την ιδιοκτησία (απαξίωση, κόστη συντήρησης, πτώση αξίας) σε ένα περιβάλλον όπου η αγορά ακινήτων και αυτοκινήτων μπορεί να είναι ευμετάβλητη.

Διατήρηση Ρευστότητας: Η μη δέσμευση μεγάλων κεφαλαίων σε ακίνητα και αυτοκίνητα διατηρεί τη ρευστότητα, επιτρέποντας την άμεση πρόσβαση σε χρήματα για επενδύσεις ή για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων αναγκών.

Δυνατότητα Καλύτερων Αποδόσεων: Εάν τα κεφάλαια επενδυθούν συνετά σε ασφαλέστερες επιλογές με λογικές αποδόσεις, είναι πιθανό η συνολική οικονομική εικόνα να είναι καλύτερη από την αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου που μπορεί να χάσει αξία ή να έχει υψηλά λειτουργικά κόστη.

Ευελιξία: Η ευελιξία που προσφέρει η μίσθωση είναι ανεκτίμητη σε ένα περιβάλλον όπου οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης μπορεί να αλλάξουν γρήγορα.

Σημεία προς Προσοχή:

Μακροπρόθεσμη Στρατηγική: Ενώ βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα η μίσθωση μπορεί να είναι συμφέρουσα, μακροπρόθεσμα η ιδιοκτησία ακινήτου μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο και μια μορφή προστασίας από τον πληθωρισμό. Η απόφαση αυτή δεν είναι «μία για πάντα» και πρέπει να επανεξετάζεται περιοδικά.

Προσωπικές Προτιμήσεις: Η απόφαση επηρεάζεται και από προσωπικές προτιμήσεις, όπως η επιθυμία για σταθερότητα, η δημιουργία οικογένειας ή η ψυχολογική ασφάλεια που προσφέρει η ιδιοκτησία.

Εξέλιξη Αγορών: Η αγορά ακινήτων και αυτοκινήτων στην Ελλάδα μπορεί να αλλάξει. Εάν οι τιμές σταθεροποιηθούν ή αρχίσουν να αυξάνονται με βιώσιμους ρυθμούς, και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση βελτιωθεί, η αγορά μπορεί να γίνει πιο ελκυστική.

Συνοψίζοντας, η προσέγγισή είναι λογική και συνετή δεδομένων των τρεχουσών συνθηκών στην Ελλάδα αλλά επηρεάζεται κατά περίπτωση με την οικονομική κατάσταση του κάθε επενδυτή αλλά και την πρόβλεψη αυτής για το μέλλον. Η διατήρηση της ρευστότητας και η επένδυση σε διαφοροποιημένα, ασφαλέστερα χαρτοφυλάκια μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια και ευελιξία σε ένα αβέβαιο περιβάλλον. Σύμφωνα με  άλλη προσέγγιση, η μακροχρόνια υποθήκευση μελλοντικών εισοδημάτων σε μια δανειοδότηση για αποπληρωμή δόσεων αυξάνει τους κινδύνους στην εξυπηρέτηση και εξόφληση του δανείου, όπως επίσης κίνδυνο δημιουργεί να επενδύσει ο κάθε επενδυτής όλα τα χρήματα του σε μια μόνο επένδυση  Ωστόσο, όποια  απόφαση ληφθεί, αυτή θα  πρέπει να είναι δυναμική και να προσαρμόζεται στις εκάστοτε οικονομικές συνθήκες και τους προσωπικούς στόχους.